Vectra A




Nadwozie Opla Vectra nawiązuje stylistyka do Kadetta, zwłaszcza jego odmiany4-drzwiowej, i Omegi. Nic wiec dziwnego, że odznacza się doskonałą aerodynamika: współczynnik oporu wynosi 0,31 dla wersji 2000, wymagającej zwiększonego przepływu powietrza do chłodzenia silnika, a nawet 0,29 dla odmian popularnych. Dopracowanie aerodynamiki nadwozia zajęlo blisko 1500 godzin badan tunelowych, w czasie których nie tylko zmniejszono opór w porównaniu z Asconą o Cx=0,38 (blisko 20%), lecz także hałas we wnętrzu i brudzenie szyb. Oczywiście było konieczne zastosowanie obłych ksztaltów, klejonych szyb przedniej, tylnej i tylnej bocznej, zintegrowanych spoilerów, kasetowych klamek równych z powierzchnia drzwi oraz gładkich kołpakow kol. W budowie nadwozia wykorzystano stale ocynkowane: jednostronnie do wykonania pokrywy komory silnikowej i drzwi, obustronnie (zanurzeniowe) ocynkowano wzmocnienia blotnikow i przednia grodz kadluba. Vectra jest wytwarzana rownolegle w dwoch odmianach nadwoziowych: jako 4-drzwiowa limuzyna o dlugosci 443 cm i 5-drzwiowy hatchback o dlugosci 435 cm (rys. 2). Fakt ten wynika z szerokiego zasiegu sprzedazy samochodow GM. O ile w RFN zapotrzebowanie na hatchbacki zmalalo, wskutek czego nowy Passat nie ma tej odmiany, to np. w W. Brytanii (gdzie nowy samochod jest produkowany w zakladach Vauxhall w Luton pod nazwa Cavalier) pojazdy z tylnymi drzwiami sa bardziej popularne.

Nie będzie natomiast produkowana Vectra combi - kierownictwo niemieckiej firmy uwa¿a, ze Kadett i Omega w tych odmianach zaspokajaj¹ ca³kowicie potrzebyuzytkownikow. Byc moze samochody z nadwoziami uniwersalnymi beda produkowane w Vauxhall i australijskiej filii GM - Holden. Zrezygnowano takze z odmiany 3-drzwio-wej, natomiast sportowe coupe oparte na konstrukcji Vectry (tak jak poprzednio Manta wykorzystywala zespoly Ascony) bedzie najprawdopodobniej zaprezentowane na tegorocznej IAA we Frankfurcie. W porownaniu z poprzednikiem Vectra jest o 64 mm dluzsza, 34 mm szersza i 5 mm wyzsza, ma takze wiekszy o 25 mm rozstaw osi. Wskazywaloby to na znacznie obszerniejsze wnetrze. Istotnie, dlugosc i szerokosc przedzialu pasazerskiego sa wystarczajace dla wygodnej jazdy 5 osob. Zbyt mala Jest natomiast wysokosc wnetrza nad tylnymi siedzeniami. Wymagania aerodynamiki narzucily obnizenie linii dachu w tym obszarze, w wyniku czego pasazerowie wyzszego wzrostu uderzaja glowami w sufit mimo lokalnego wklesniecia wykladziny. Wyprofilowanie siedzenia i oparcia praktycznie uniemozliwiaja przewozenie srodkowego pasazera. Sa to jedyne, ale powazne uchybienia w projekcie wnetrza, ktore zawiera wiele cech sprzyjajacych wygodzie uzytkownika. Wspomniec tu trzeba o fotelu kierowcy z regulacja wysokosci, w modelu 2000 takze ze zmiana ksztaltu oparcia pod kregami ledzwiowymi, regulacji polozenia okuc mocowania pasow bezpieczenstwa wszystkich siedzen, odchylaniu oparcia tylnej kanapy i to w obu odmianach nadwoziowych. W karecie jest to zwiazane z mocowaniem zaglowkow tylnych siedzen do polki, tak aby nie trzeba bylo ich zdejmowac przy odchylaniu oparcia . We wszystkich wersjach z wyjatkiem najubozszej standard zewnetrzne lusterka wsteczne przestawiane sa elektrycznie. Na uwage zasluguje specjalne zabezpieczenia zamka drzwi przed wlamaniem, uzyskane dzieki specjalnemu uksztaltowaniu slupka B i obramowaniu drzwi. Tylko Standard nie ma centralnego ryglowania wszystkich zamkow. Tablica rozdzielcza rozni sie na korzysc od zastosowanych w innych Oplach. Jest prostsza, bardziej przejrzysta. Przyrzady zgrupowano w trzech blokach - centralnie we wszystkich wersjach jest umieszczony predkosciomierz, po bokach obrotomierz (z wyjatkiem Standard) oraz mierniki poziomu paliwa i temperatury cieczy. Widocznosc przyrzadow i dostep do przelacznikow sa dobre, zwlaszcza w Standardzie o dwuramiennej kierownicy. W wersji 2000 w miejsce zegara jest montowany wyswietlacz kalkulatora pokladowego, ktory (sterowany przyciskiem obok dzwigni hamulca recznego) wskazuje chwilowe zuzycie paliwa, srednie zuzycie paliwa np. od ostatniego punktu tankowania, srednia predkosc jazdy, zasieg na posiadanym zapasie paliwa, temperature zewnetrzna (z ostrzezeniem o mozliwosci gololedzi). Wersja 2000 moze byc wyposazona w zelektronizowana tablice przyrzadow z wskaznikami optoelektronicznymi, w tym cieklokrystalicznym wyswietlaczem diagnostycznym podajacym dodatkowo informacje o poziomie oleju, plynu chlodniczego oraz plynu w zbiorniku spryskiwacza i plynu hamulcowego, a takze o prawidlowym dzialaniu swiatel. Vectra dysponuje bagaznikiem o bardzo duzej objetosci: 530 dm3 wg VDA kareta, 460 dm3 hatchback. Dostep do bagaznika przez szerokie i nisko doprowadzone drzwi tylne badz pokrywe jest bardzo dobry. Wysokosc ladowania wynosi jedynie 470 mm. Po zlozeniu oparc tylnych siedzen pojemnosc bagazowa wzrasta odpowiednio do 840 i 840 dm3. W wersji 2000 z silnikiem 16-zaworowym oraz 4x4 zmieniona jest tylna czesc plyty podlogowej , w wyniku czego pojemnosc bagazowa wynosi jedynie 380/690 dm3 dla nadwozia kareta.

Vectra jest wyposazona w poprzecznie umieszczonyz przodu silnik, napedzajacy kota przednie lub w wersji 4x4 takze ciagle koaa tylne. Do nowego samochodu przygotowano game silnikow o pojemnosciach dobranych do przepisow o dopuszczalnej emisji szkodliwych skladnikow spalin. Otwiera ja nowa jednostka o pojemnosci 1,4 dm3, powstala na podstawie silnika 1,3 stosowanego m.in. w Kadecie i Asconie. Zwiekszono w nim srednice cylindrow, wprowadzajac jednoczesnie zmiany w ukladzie dolotowym i odmienne ustawienie rozrzadu. Mialy one na celu glownie zwiekszenie momentu obrotowego przy malych predkosciach, a tym samym poprawe elastycznosci jazdy istotna przy napedzaniu silnikiem o mocy 55 kW samochodu o masie calkowitej przekraczajacej 1,5 t. Silnik 1,4 jest wyposazony w dwugardzielowy silnik Pierburg i moze byc zasilany benzyna bezolowiowa o LO 95. Stopien sprezania wynosi 9,4:1. Podstawowym silnikiem nowego typoszeregu jest jednak jednostka o pojemnosci 1,6 dm3. W zaleznosci od kraju uzytkowania, silniki tego typu sa wyposazone w konwencjonalny gaznik i zaplon elektroniczny, wtrysk paliwa i system recyrkulacji spalin lub tez katalizator trzyfunkcyjny z sonda lambda. Jako model posredni w krajach o mniej rygorystycznych normach na dopuszczalna zawartosc szkodliwych skladnikow w spalinach jest oferowana Vectra z silnikiem 1,8 wyposazonym w elektroniczny gaznik Pierburg Ecotronic. Dla uzytkownikow oczekujacych lepszych osiagow sa przeznaczone samochody z silnikami o pojemnosci 2 dm3 z wtryskiem paliwa sterowanym przez system Bosch Mo-tronic 4.1, o mocy 85 lub 95 kW w zaleznosci od regulacji wynikajacej z dopuszczalnego zanieczyszczenia spalin, l wreszcie dla najbardziej wymagajacych jest oferowana Vectra 2000 z 16-zaworowym silnikiem o mocy 110 kW z katalizatorem. Silnik ten ma dwa walki rozrzadu w glowicy, napedzane paskiem zêbatym.

W porownaniu ze "zwyklymi" silnikami zmieniono takze uklad dolotowy, wyrownujac dlugosc przewodow, wprowadzajac efekty rezonansowe i polerujac wewnetrzne scianki kolektorow dla zmniejszenia oporow przeplywu. Wtrysk paliwa i zaplon sa sterowane przez boschowski uklad Motronic 2.5. Rozni sie on od typu 4.1 stosowaniem wtrysku sekwencyjnego, pomiarem masowym natezenia przeplywu powietrza w kolektorze dolotowym metoda "rozgrzanego drutu", dokladniejsza niz anemometryczny pomiar objetosci powietrza zasysanego w typie 4.1 oraz wprowadzeniem czujnika spalania detonacyjnego, umozliwiajacego podwyzszenie stopnia sprezania do 10,5:1. W silniku 2,0 16V tloki sa odkuwane, natomiast wal korbowy i watki rozrzadu- odlewane, podobnie jak korbowody. Zawory sa chlodzone sodem. Wszystkie silniki benzynowe sa dostosowane do zasilania paliwem z dodatkiem metanolu. Obecnie w Vectrach stosowany jest silnik wysokoprezny wolnossacy o pojemnosci skokowej 1,7 dm3, powstaly jako modyfikacja silnika 1,6 z Kadetta i Ascony na drodze zwiekszenia srednicy cylindra z 80 do 82,5 mm.

Umozliwilo to zwiekszenie mocy o 5%, momentu obrotowego o 13%, a Jednoczesnie zmiany w ukladzie dolotowym i korbowo-tlokowym pozwolily na zmniejszenie zuzycia paliwa o ok. 5% w porownaniu z silnikiem 1,6 zastosowanym w Asconie. Silnik 1,7 ma filtr paliwa wyposazony seryjnie w elektryczna grzalke o mocy 250 W, wlaczajaca sie automatycznie ponizej -3°C dla zapobiezenia zawoskowaniu filtra. Pod koniec br. oczekiwany jest silnik 1,7 z turbodoladowaniem. Wszystkie silniki sa wyposazone w samoczynna, hydrauliczna regulacje luzow zaworowych. W tabl. l podano podstawowe dane jednostek stosowanych w Vectrach, w tabl. II ich dane regulacyjne.' Seryjnie sa stosowane mechaniczne skrzynie 5-biegowe nowego typu wprowadzone wraz z silnikiem 2,0 16 V w Kadecie, wyposazone w trzystozkowe synchronizatory 1 i 2 biegu. Na zyczenie do silnikow 1,6 1,8 i 2,0 oferuje sie przekladnie automatyczne o 4 biegach z blokada przetwornika momentu na 3 i 4 biegu. Skrzynie te maja sterowanie elektroniczne, sprzezone z systemem sterowania silnika w sposob umozliwiajacy zmniejszenie momentu obrotowego w momencie zmiany przelozenia. Zmiany biegow nastepuja wg dobieranego przez kierowce programu: "Economy" dla zapewnienia minimalnego zuzycia paliwa, "Sport" - umozliwiajacego pelne wykorzystanie mocy silnika oraz "Winter" - zapobiegajacego poslizgowi kol przy nadmiernym przyspieszaniu. Dla Vectry opracowano takze nowy uklad napedu 4x4, produkowany w zakladach koncernu Steyr w Grazu. Centralnym zespolem ukladu jest skrzynka rozdzialu mocy zblokowana z wieloplytkowym sprzeglem ciernym i sprzeglem lepkosciowym (rys, 6).Sprzeglo plytkowe wylacza naped na tylne kola przy uruchamianiu hamulcow, dzieki czemu samochod jest stabilniejszy. Mozliwe jest takze stosowanie ukladu ABS

Sprzeglo uruchamiane jest hydraulicznie, cisnieniem dostarczanym przez pompê wspomagania ukladu kierowniczego. Rozlaczenie napedu, dzieki elektronicznemu sterowaniu hydraulika, nastepuje w czasie 0,2-0,3 s, powtorne wlaczenie w ok. 0,5 s. Sprzeglo lepkosciowe zmienia wartosc momentu doprowadzanego do kol tylnych w zaleznosci od przyczepnosci uzyskiwanej na przedniej i tylnej osi. Na suchym asfalcie przednie kola przenosza w przyblizeniu 73% momentu, tylne 27%. Gdy nastapi poslizg kol przednich w wyniku przekroczenia wartosci momentu Jakie moga one przeniesc w danych warunkach drogowych, zwiekszony opor cieczy lepkiej spowoduje stopniowe zwiekszenie momentu doprowadzanego do kol tylnych , az do przejecia przez nie pelnej mocy. Naped przenoszony jest przez 3-czesciowy wal na tylna przekladnie identyczna nych mocowanych do ramy posredniej przykrecanej do nadwozia w trzech wezlach o specjalnie dobranej elastycznosci (rys. 8). System ten zapewnia lepsze prowadzenie samochodu zwlaszcza na zakretach, lecz zmiana plyty podlogowej w tylnej czesci samochodu niezbedna w celu pomieszczenia wiekszego zawieszenia i inaczej umieszczonego zbiornika paliwa spowodowala znaczne zmniejszenie bagaznika. W ukladzie kierowniczym jest stosowana przekladnia zebatkowa o przelozeniu 24,6 : 1 lub 18,3 :1 przy wspomaganiu, ktore jest montowane seryjnie w samochodach z silnikami 2,0 dm3, opcyjnie w wersjach 1,6 i 1,8. Zewnetrzna srednica skretu wynosi 10,95 m. W wersjach silnikowych 1,4, 1,6 i 1,8 hamulce kol przednich sa tarczowe, tylnych bebnowe. Samochody z silnikami 2,0 maja hamulce wszystkich kol tarczowe, z przodu z tarczami wentylowanymi. Seryjnie montuje sie uklad ABS Bosch w wersjach 1,8, 2,0 oraz 1,6 CD. Z wyjatkiem Vectry 2000, ktora ma kola 15-calowe (opony 195/60 na obreczach 6Jx15), sa stosowane kola 14 calowe o obreczach 5 1/2 i oponach 175/70. w wersji z silnikiem 2,0 - 195/60.

Nowy samochod klasy sredniej Opla ma wszystkie szanse spelnic nadzieje, jakie poklada w nim firma. Jest to pojazd o udanej, atrakcyjnej sylwetce, duzej pojemnosci bagazowej, wysokiej jakosci wykonczenia. Ze wzgledu na zastosowanie stali ocynkowanych i kompletnych procesow zabezpieczenia nalezy sie spodziewac wysokiej trwalosci, a maly opor aerodynamiczny i stosunkowo niewielka masa umozliwily uzyskanie niskiego zuzycia paliwa, mimo dobrych osiagow dynamicznych. Vectra jest takze samochodem bezpiecznym dzieki uksztaltowaniu nadwozia chroniacego pasazerow przed skutkami uderzen z wszystkich kierunkow, dodatkowym miekkim wykladzinom wnetrza i kola kierownicy, pasom bezpieczenstwa o regulowanej wysokosci. Konstrukcja zawiasow pokrywy komory silnika i bagaznika przeciwdziala ich przeniknieciu do wnetrza przy kolizji. Porownanie z konkurentami wykazuje wiele zalet Vectry: male zuzycie paliwa, zwrotnosc, skutecznosc ukladu hamulcowego. Do najpowazniejszych wad nalezy zaliczyc brak miejsca na tylnych siedzeniach. Projektanci wnetrza Vectry zbyt daleko ugieli sie pod dyktatem aerodynamiki i wymagan mody nadwoziowej.




mgr inz. Wojciech Karwas

źrodlo: Auto Technika Motoryzacyjna czerwiec 1989r.