Vectra Turbo

Opel Vectra TURBO zadebiutowała we wrześniu 1992r. Produkcję modelu ukończono w sierpniu 1995r. Wyprodukowano łącznie 2304 sztuki a 500 z nich została przeznaczona na rynek niemiecki. Praktycznie od samego pojawienia się samochód stał się żywą legendą. Moc 204 KM, 6-cio stopniowa skrzynia biegów oraz napęd 4x4, które „katapultowały” samochód w 6,4s do 100 km/h, a to wszystko zamknięte w dość niepozornej bryle rodzinnego samochodu. To na europejskim rynku była nowość. Przyśpieszenie oraz prędkość maksymalna 245 km/h zaklasyfikowały Vectrę TURBO do grona bardzo szybkich samochodów. Pomimo osiągów na poziomie samochodu sportowego, Vectra TURBO pozostała samochodem pięcio-osobowym, którym nadal można było się nim wybrać się w komfortową podróż z całą rodziną oraz pokaźnym bagażem. Na tym właśnie polegał fenomen tego samochodu.opel vectra a turbo
Pisząc o tym aucie na pewno należy zacząć od jego silnika, który maksymalną moc 204 KM osiąga przy 5600 obr./min. natomiast maksymalny moment obrotowy 280 Nm już przy 2400 obr./min. Silnik o symbolach C20LET (dzięki nim auto popularnie nazywane jest LET-em) powstał na bazie 16 zaworowego, 2 litrowego silnika wolnossącego C20XE. Bloki tych silników różnią się jedynie rozmieszczeniem kanałów olejowych. W C20LET zastosowano odchudzone, w stosunku do C20XE, tłoki ze specjalnymi wgłębieniami. Turbina zastosowana w LET-cie nie należy do dużych. Została dobrana pod kątem jak najmniejszego wzrostu spalania. Dzięki czemu tym autem da się podróżować w miarę ekonomicznie. Producent podaje, że w mieście 11 l/100km, poza miastem 7 l/100km. W rzeczywistości ciężko zejść poniżej 9l poza miastem i 12l w mieście, a maksymalne zużycie może wynieść nawet 70l/100km (takie wartości można uzyskać w extremalnych sytuacjach – sporty samochodowe). Zastosowana turbina charakteryzuje się dobrą reakcją, więc tylko nieznacznie odczuwalna jest tzw. TURBO dziura, a doładowanie jest odczuwalne już od około 2900 – 3100 obr./min. Kolektor wylotowy jest integralną częścią obudowy turbiny. Moim zdaniem rozwiązanie to pomimo zalet typu: mniejsza waga, minimalne straty termiczne, harmoniczny przebieg grubości ścian, posiada jedną, ale bardzo znaczącą wadę. Użytkownicy Vectry A TURBO „skazani” są na korzystanie z seryjnych TURBO sprężarek oraz regenerowanie uszkodzonych. W ASO nowe są już niedostępne a ich katalogowa cena jest astronomiczna. Jest to jedna z kilku przyczyn, dzięki którym takich aut jest już na naszych drogach bardzo mało. Tylko pasjonaci zarażeni pasją do tuningu mechanicznego decydują się na wymianę uszkodzonej TURBO sprężarki na inna i stworzenie na potrzeby tego przedsięwzięcia nowego kolektora wydechowego. Po wielu latach użytkowania podzespoły takie jak sprężarka mają prawo się zepsuć, z powodu braku oryginalnych części oraz problemów z zastosowaniem innych bardzo szybko ubywa Vectr TURBO na drogach.
Silnik C20LET jest bardzo dobra bazą do tuningu, seryjnie posiada kute tłoki oraz korbowody. Moc 260 KM można osiągnąć tylko poprzez zmianę oprogramowania sterującego. Moc 300 KM nie wymaga zmiany turbiny na większą, koniecznym natomiast staje się ingerencja w podzespoły silnika oraz montaż większego Intercoolera. Znane są modyfikacje na ponad 600 KM, jednak w takim wypadku z seryjnych części w silniku pozostaje jedynie blok.
Napęd 4x4 – to dzięki niemu auto może się poszczycić bardzo dobrą trakcją nawet na seryjnym zawieszeniu. Zmiana zawieszenia na sportowe z prawdziwego zdarzenia powoduje, że auto zachowuje się na drodze jak „przyklejone”. Jednak napęd 4x4 w sportowym samochodzie zobowiązuje i szybka jazda wymaga większych umiejętności niż prowadzenie auta FWD. Vectra charakteryzuje się dość ciężkim przodem, co powoduje, że auto w zakręcie jest jednak trochę podsterowne a nieumiejętne wykorzystywanie możliwości napędu 4x4 może dodatkowo potęgować ten efekt lub doprowadzić do szybkiego przejścia z podsterowności w nadsterowność.
Napęd przenoszony jest stale na wszystkie cztery koła. System ten oparty jest na skrzynce przekładniowej, która zamontowana jest przy skrzyni biegów przy prawej półosi. Powyżej prędkości 25km/h każde naciśnięcie pedału hamulca powoduje odłączenie napędu na tył, puszczenie powoduje jego powrotne spięcie. Zabezpieczenie to zostało wprowadzone, aby spięty napęd nie przeszkadzał systemowi ABS w wyhamowywaniu pojazdu, a jednocześnie, aby naprężenia powstałe podczas uślizgu poszczególnych kół podczas hamowania nie zniszczyły przekładni skrzynki. Pod pedałem hamulca znajduje się przełącznik, podczas hamowania generuje on impuls sterujący elektro-zaworem odpowiedzialnym za rozłączanie napędu. Skrzynka sterowana jest hydraulicznie ciśnieniem 50 – 55 Barów. Nośnikiem ciśnienia jest olej wspomagania kierownicy. W momencie hamowania elektro-zawór spuszcza to ciśnienie, olej wraca do zbiorniczka wyrównawczego a napęd jest rozłączony. Po zwolnieniu hamulca w układzie pojawia się ciśnienie z akumulatora ciśnienia.
Napęd przenoszony jest na tylną oś poprzez przekładnię kątową z przekładnią planetarną oraz visco sprzęgło. Seryjnie visco skrzynki z Vectry TURBO może przenieść 90Nm. Oznacza to, że taki moment siły może zostać przeniesiony na tylne koła, w praktyce wygląda to tak, że w zależności od temperatury oraz obciążenia siła przenoszona na tylną oś jest różna. Visco sprzęgło jest zabezpieczeniem, które ma eliminować różnicę w prędkości obrotowej poszczególnych kół wynikająca z nie idealnie identycznego obwodu kół (różnica w zużyciu opon) oraz uślizgom kół powstałym podczas jazdy lub ostrego startu. Poprawnie użytkowana skrzynka będzie służyć długo, jednak bardzo łatwo można ją zniszczyć zakładając różne opony o różnym stopniu zużycia. Producent podaje, że bezpieczną granicą różnicy jest 1cm na obwodzie. Jednak lepiej używać tylko identycznych nowych opon i przekładać koła z tyłu na przód co kilka tys. km niż zniszczyć napęd. Należy również pamiętać, aby wymienić akumulator ciśnienia max. co 6 lat lub co 90 tys. km. Nie stosowanie się do tych zaleceń prowadzi do spalenia visco sprzęgła, które przy pierwszej okazji doprowadzi do wyłamania wszystkich zębów w przekładni kątowej skrzynki i utratę napędu 4x4 lub do nadmiernego zużycia tarczek, czego skutkiem jest zniszczenie pierścienia ciśnieniowego co również powoduje utratę napędu.
Opel zamontował w Vectrze TURBO 6-cio biegową skrzynię biegów F28. W symbolu zawarta jest maksymalna ilość Nm jakie może znieść skrzynia – 280 Nm. W rzeczywistości 400 Nm nie stanowi do F28 większego problemu. Skrzynia ta jest bardzo dobrą konstrukcją i raczej dość niezawodną. Najczęściej uszkodzeniu ulegają w niej trzyczęściowe synchronizatory pierwszego oraz drugiego biegu. Części do tej skrzyni identycznie jak w przypadku skrzynki 4x4 są niedostępne w ASO Opla.
Od czasu premiery Vectry TURBO upłynęło już 17 lat, mimo to seryjne wyposażenie tego auta nie odbiega od dzisiejszych standardów w klasie średniej. W latach dziewięćdziesiątych samochody te charakteryzowały się bogatym seryjnym wyposażeniem, które obejmowało: elektryczne szyby z przodu i z tyłu, podgrzewane el. lusterka, podgrzewane spryskiwacze, el. szyber-dach, klimatyzacje, fotele kubełkowe z regulacja wysokości oraz regulacją oparcia w części lędźwiowej, dwie poduszki powietrzne, ABS, wspomaganie kierownicy, komputer pokładowy (funkcje: temp. na zewnątrz, spalanie średnie, spalanie chwilowe, zasięg na baku, stoper), a nawet dzieloną tylną kanapę z tunelem w podłokietniku ułatwiającym np. wypad na narty. Pomimo upływu czasu nawet według dzisiejszych standardów wyposażenie Vectry można nazwać bogatym.
Vectra A TURBO nie została przewidziana na rynek polski, toteż nigdy nie była u nas sprzedawana. Skutkiem tego po polskich drogach jeździ zaledwie kilka sztuk, a sam samochód powoli staje się unikatowy nie tylko w Polsce, ale i na świecie.

opracowanie: Cygi